ویژگی‌ها

رشد خودآگاهی و خودپنداره

در دو سالگی، کودک کم‌کم خودش را به‌عنوان یک فرد مستقل می‌شناسد. این تصویر ذهنی، پایه اعتمادبه‌نفس و روابط آیندهٔ او را می‌سازد.

رشد زبانی

دورهٔ ۲ تا ۶ سالگی طلایی‌ترین زمان برای رشد زبان است؛ کودک دامنه واژگانش را گسترش می‌دهد و یاد می‌گیرد احساساتش را بیان کند.

رشد هیجانی

رشد هیجانی یعنی کودک یاد بگیرد: احساسش را بشناسد، دلیلش را بفهمد، رفتارش را تنظیم کند و با دیگران رابطه سالم بسازد.

افزایش توانایی‌های حرکتی

در خردسالی، بدن کودک هر روز توانمندتر می‌شود؛ قدرت عضلات، تعادل، هماهنگی دست و چشم و… رشد می‌کنند و کودک می‌تواند بدود، بپرد، نقاشی بکشد، لباس بپوشد و با ابزارها کار کند.

شکل‌گیری حس مالکیت و خودمختاری

 از زمانی که کودک خود را می‌شناسد، با اشیا آشنا می‌شود و به نیازهایش پی می‌برد، به‌تدریج حس مالکیت در او پدید می‌آید.

شکل‌گیری دوستی‌های اولیه

کودک در ارتباط با همسالان، تجربیاتی کسب می‌کند که در هیچ زمینه دیگری به دست نمی‌آید.

درک هنجارهای اخلاقی

از حدود ۲ سالگی کودک به‌تدریج توانایی توصیف رفتارها، با واژه‌هایی مثل «خوب» و «بد» را پیدا می‌کند.

 

گفتار خصوصی

اگر به کودک پیش‌دبستانی هنگام انجام فعالیت‌ها نگاه کنید، می‌بینید که اغلب با صدای بلند با خودشان حرف می‌زنند.

بروز خشم و قشقرق

کودک مهارت کافی برای بیان هیجانات خود را ندارد. به همین دلیل، خشم و ناتوانی گاهی به شکل قشقرق، گریه، جیغ و پرت کردن وسایل بروز می‌کند.

انجام بازی‌های وانمود کردن

بازی نمادین یعنی  کودک با تخیل خود، اشیا، نقش‌ها و موقعیت‌ها را «جایگزین» واقعیت می‌کند؛

تغذیه غیرقابل پیش‌بینی

کودکان خردسال اغلب در غذا خوردن رفتار غیرقابل پیش‌بینی دارند: گاهی با اشتیاق غذا می‌خورند و گاهی کاملاً بی‌میل هستند.

نیازها

اعطای شخصیت و تکریم کودک

احترام گذاشتن به کودک و پذیرش او به عنوان فردی مستقل و شایسته تکریم و احترام، اساس شکل‌گیری شخصیت سالم، اعتمادبه‌نفس و استقلال درونی او در آینده خواهد بود.

گفتگو و تقویت زبان

تعامل با بزرگسالانِ سخنور و پاسخگو، کلید طلایی رشد زبان است. کمیت و کیفیت گفت‌وگوی والد-کودک، پیش‌بینی‌کننده‌ قوی دامنه لغات، درک دستور زبان و موفقیت تحصیلی است.

فضا و فرصت برای کاوش و تجربه

نیاز به کاوش و تجربه یک نیاز حیاتی است؛ کودکی که اجازه کشف، آزمایش و اشتباه کردن دارد، در حال ساخت قوی‌ترین پایه‌ها برای یادگیری مادام‌العمر است.

بازی (بنیادی‌ترین نیاز کودک)

بازی، زبان طبیعی کودک برای یادگیری، کشف و رشد است؛
هر بازی فرصتی است برای تجربه کردن، خلاقیت، یاد گرفتن حل مسئله و رشد استقلال کودک.

آزادی عمل امن (همراه با چارچوب)

آزادی عملِ امن، یعنی کودک بتواند: حرکت کند، انتخاب کند، تجربه کند، اشتباه کند و پیامدهای متناسب را ببیند بدون آنکه دائماً در معرض خطر واقعی، تحقیر یا سرزنش باشد.

 

حس استقلال و انتخاب‌های کوچک

با رشد کودک، نیاز به استقلال بیشتر می‌شود؛ می‌خواهد خودش انتخاب کند، تجربه کند و کارهایش را انجام دهد.
اگر این میل درست حمایت نشود، به تردید و وابستگی منجر می‌شود.

ارتباط و بازی با همسالان

ارتباط و بازی با همسالان، نیاز مهم کودک برای رشد عاطفی، اخلاقی و شناختی است.
این تجربه، همکاری، همدلی، مذاکره و حل تعارض را در کودک تقویت می‌کند.

 

پاسخ‌ همدلانه به هیجان‌های شدید

هیجان‌های کودک راهی برای بیان نیازها و احساسات او هستند، نه لجبازی.
پاسخ همدلانه والدین، به کودک کمک می‌کند خودتنظیمی، تحمل ناکامی و مدیریت احساسات را بیاموزد.