همکاری و کار گروهی (مهارت 2 تا 6 سال)

تا همین دیروز، دنیای کودک خلاصه می‌شد در «من». من می‌خواهم، من می‌گیرم، مال من.

حالا اما کم‌کم دارد متوجه می‌شود که بعضی بازی‌ها با دیگری قشنگ‌تر است، بعضی کارها را تنها نمی‌تواند انجام دهد و بعضی برج‌ها برای بلند شدن، به دست‌های بیشتری نیاز دارند.

همکاری یعنی یادگیری:

این مهارت، زیربنای دوستی‌های عمیق، حل مسالمت‌آمیز تعارض‌ها و موفقیت در محیط‌های جمعی مثل مدرسه و آینده شغلی است.

نکته رشدی

کودکان تا ۳ سالگی عمدتاً به صورت موازی بازی می‌کنند؛ یعنی کنار هم، اما نه با هم.

از ۳ سالگی به بعد، به تدریج وارد مرحله بازی مشارکتی می‌شوند، جایی که برای رسیدن به هدف مشترک با هم کار می‌کنند.

تمرین پیشنهادی

۱. ساختن مشترک:

یک هدف مشترک تعریف کنید که تنهایی نمی‌تواند انجامش دهد. مثلاً «بیا با هم یه برج بزرگ بسازیم که تا آسمون برسه». یکی لگوها را می‌دهد، دیگری می‌چیند.

۲. وظیفه کوچک برای هر کودک:

هنگام بازی، یک نقش کوچک به هر کودک بدهید: «تو رنگ‌ها رو آماده کن، تو قیچی رو بده، من چسب می‌زنم».

۳. بازی‌های مشارکتی، نه رقابتی:

بازی‌هایی انتخاب کنید که همه با هم برنده می‌شوند یا همه با هم می‌بازند. مثلاً «بیا با هم این پازل بزرگ رو کامل کنیم» یا «با هم این اتاق رو مرتب می‌کنیم تا زودتر بریم پارک».

۴. نقش‌آفرینی گروهی:

پیشنهاد دهید «بیا خونه بازی کنیم. من بابا میشم، تو مامان، عروسکه بچه‌ست. هر کی یه کار می‌کنه.» یا «فروشگاه بازی: تو فروشنده‌ای، من مشتری، بعد جامون عوض می‌شه».

۵. کارهای خانه به صورت گروهی:

«بیا با هم میز رو بچینیم. تو قاشق‌ها رو بذار، من لیوان‌ها رو.» یا «با هم لباس‌ها رو از ماشین دربیاریم، تو جوراب‌ها رو جدا کن.»

۶. بازی‌های نوبتی:

بازی‌های ساده‌ای که در آن نوبت رعایت می‌شود. مثلاً توپ را به هم پاس بدهید، یا با یک توپ نرم بسکتبال بازی کنید که هر کس یک بار پرتاب کند.

۷. داستان کار گروهی:

داستان‌هایی بخوانید که در آن شخصیت‌ها با همکاری به هدف می‌رسند. مثلاً «چگونه حیوانات جنگل با هم خانه ساختند» یا «مورچه‌های کوچولو که با هم دانه جمع کردند».

۸. تشویق همکاری، نه فقط نتیجه:

وقتی کودک با دیگری همکاری می‌کند، توجه کنید. «دیدم که ماشین رو به دوستت دادی تا برج رو کامل کنه. چه همکاری قشنگی!»

۹. الگوی همکاری باشید:

خودتان در خانه الگوی همکاری باشید. با همسرتان هماهنگ کار کنید و این را برای کودک توضیح دهید. «من ظرف‌ها رو می‌شورم، بابا جمع می‌کنه، با هم تمیز می‌کنیم.»

۱۰. حل مسئله گروهی:

یک مسئله کوچک مطرح کنید. «این جعبه بزرگ رو چطور ببریم توی اتاق؟» بگذارید کودک ایده بدهد و شما همکاری کنید.

۱۱. بازی‌های گروهی در پارک:

بازی‌هایی مثل «گرگم به هوا» یا «قطار بازی» که نیاز به مشارکت گروهی دارد را در جمع دوستان تجربه کنید.